Skip navigation

 

Over belonen

Motivatie en belonen
Wanneer je  als leerkracht wilt verdiepen in hoe je leerlingen het beste kunt motiveren kom je al snel uit bij motivatietheorieën zoals de zelfdeterminatietheorie van Deci & Ryan (Self Determination Theory, SDT), de incentive theorie (operant conditioneren uit het behaviorisme) en de behoefte piramide van Maslow. De zelfdeterminatietheorie spreekt mij het meeste aan omdat deze theorie uit gaat van drie eigenschappen die motivatie kunnen bevorderen. Deze zijn: de behoefte aan autonomie, competentie en relatie of sociale verbondenheid. 


Autonomie
Kinderen hebben behoefte aan een bepaalde mate van autonomie zodat ze een gevoel van eigenaarschap hebben over hun eigen gedrag. De motivatietheorie gaat er vanuit dat ieder kind van oorsprong leergierig en nieuwgierig is en op zoek gaat naar verbintenis tussen zichzelf en de wereld. Kinderen moeten zich vrij kunnen bewegen om te kunnen ontdekken. Nieuwgierigheid is de motor voor de ontwikkeling. Fouten moeten gemaakt kunnen worden om verder te komen. (Leerkrachten kunnen de nieuwsgierigheid van kinderen stimuleren door ook zelf nieuwgierig en leergierig te zijn). Zo kunnen leraren de intrinsieke motivatie van kinderen stimuleren door autonomieondersteuning te bieden. Dit betekent dat leerlingen een bepaalde mate van keuzevrijheid krijgen. Als je dit heel vrij naar de klas vertaalt, zou dit kunnen betekenen dat kinderen invloed krijgen op het onderwijsprogramma zodat zij vrij zijn om eigen keuzes te maken.

Competentie
Als je iets niet kunt, ben je niet echt gemotiveerd om een taak goed uit te voeren. Competentiegevoelens zijn belangrijk om motivatie te bevorderen. Als leerlingen zich competent voelen zijn ze meer gemotiveerd  Leerkrachten zorgen voor ondersteuning  maar ook voor uitdaging. Je blijft als leerkracht steeds zelf uitgedaagd om taken en niveaus individueel aan te passen. Differentiëren en maatwerk spelen hierin een belangrijke rol waarbij je als leerkracht steeds de motivator en inspirator bent.

Sociale verbondenheid
Het gevoel erbij te horen is voor ieder mens belangrijk en zeker voor kinderen. Een vellige leeromgeving en sociale acceptatie zijn belangrijke motiverende factoren. Positieve feedback speelt hier een belangrijke rol in waarin ook geleerd wordt dat leerlingen naar zichzelf leren kijken. Leerlingen moeten het gevoel krijgen dat ze er toe doen.